Procedura wywłaszczenia nieruchomości

dodano: 24-01-2018 16:24

wywłaszczenie nieruchomości, przejście nieruchomości na rzecz skarbu państwa, odszkodowanie za wywłaszczenie

Wywłaszczenie to pozbawienie, lub ograniczenie prawa rzeczowego, czyli np. prawa własności nieruchomości. Zobacz jak wygląda procedura wywłaszczenia nieruchomości przeznaczonej pod drogę ekspresową.

Podstawowe regulacje związane z wywłaszczeniem nieruchomości zawarte są w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Natomiast procedura wywłaszczenia pod drogi publiczne uregulowana jest w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tzw. specustawie drogowej. Specustawa drogowa stanowi narzędzie upraszczające procedurę tworzenia dróg publicznych. Sama procedura wywłaszczeniowa podzielona jest na kilka etapów.

Etap I – Wniosek o wydanie decyzji ZRID

Na tym etapie właściwy zarządca drogi  (np. w przypadku drogi ekspresowej będzie to Generalna Dyrekcja Dróg i Autostrad) składa wniosek do Wojewody o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W tym momencie najczęściej znany jest już wykonawca inwestycji. Zadaniem wyłonionego w drodze przetargu wykonawcy jest zaprojektowanie, a następnie wybudowanie drogi w określonym terminie.

Etap II – Wydanie decyzji ZRID

Właściwy Wojewoda na wydanie decyzji ZRID ma 90 dni.  Jak możemy się dowiedzieć, czy decyzja została już wydana?

O wydaniu decyzji ZRID wojewoda zawiadamia w drodze obwieszczenia, odpowiednio:

  •  w urzędzie wojewódzkim,
  •  w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg drogi,
  •  w Biuletynie Informacji Publicznej,
  •  w prasie lokalnej.

Ponadto organ ma obowiązek zawiadomić o wydaniu decyzji dotychczasowych właścicieli nieruchomości na adres wskazany w katastrze nieruchomości.

Etap III – Odwołanie od decyzji ZRID

Samo wydanie decyzji nie oznacza, że wywłaszczone nieruchomości przechodzą na własność Skarbu Państwa. Od decyzji ZRID służy odwołanie, a osób uprawnionych do złożenia odwołania jest wiele, np. są to wszystkie osoby, przez których nieruchomość będzie przebiegać droga.

Co do zasady, dopóki organ II stopnia nie wyda rozstrzygnięcia w sprawie odwołania od decyzji, to wykonawca inwestycji nie może rozpocząć prac budowlanych, bowiem decyzja ZRID jest niewykonalna.

Jednak przepisy prawa umożliwiają zaopatrzenie decyzji ZRID w rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie przez wojewodę decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności pozwala wykonawcy rozpocząć budowę drogi zanim organ II stopnia rozpatrzy odwołanie.   

Etap IV – Wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy

Termin na rozpatrzenie odwołania od decyzji ZRID wynosi 30 dni. W momencie, w którym organ odwoławczy utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję odebrane nieruchomości z mocy prawa przechodzą na własność Skarbu Państwa.

Wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy kończy procedurę wywłaszczenia nieruchomości. Ważnym jest, że procedura związana z wydaniem decyzji ZRID poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za odebrane grunty.

autor: Beata Zaremba